Ngày 21 tháng 01

THÁNH ANÊ, TRINH NỮ VÀ TỬ ĐẠO

“Trong trắng”, “thanh khiết” – đó là ý nghĩa của tên Thánh Anê theo tiếng Hy Lạp. Đối với các sử gia, đây có thể chỉ là một danh xưng dùng để chỉ về một trong những vị tử đạo được Giáo hội tôn kính cách đặc biệt. Vào khoảng năm 304, giữa cao điểm của cuộc bách hại Kitô giáo khốc liệt do hoàng đế Dioclêtianô phát động (dù có tác giả cho rằng sự kiện này diễn ra sớm hơn, vào thời bách hại của Valêrianô, khoảng bốn mươi năm trước đó). Người ta hầu như không biết gì về Thánh Anê ngoài cuộc tử đạo của ngài, những dữ kiện liên quan được ghi chép rải rác trong nhiều văn bản ra đời sau đó với không ít những chi tiết khác nhau.

Hận thù và ân sủng

Truyền thống kể lại rằng nguyên nhân cuộc bách hại Thánh Anê bắt nguồn từ một tình yêu bị khước từ, vì con trai của vị Tổng trấn Rôma đem lòng yêu mến Anê, nhưng cô thiếu nữ khi ấy mới khoảng mười ba tuổi đã dứt khoát từ chối. Anê đã khấn giữ đức trinh khiết với Đức Kitô, và khi biết điều đó vị Tổng trấn liền ra tay trả thù. Anê bị buộc phải gia nhập vào nhóm các trinh nữ Vestale, những người thờ phượng nữ thần bảo trợ thành Rôma. Nhưng Anê cương quyết khước từ, và sự trả thù ngày càng trở nên tàn nhẫn hơn. Anê bị giải từ đền thờ đến nhà chứa giữa đám kỹ nữ tại quảng trường Navona. Các bản văn hạnh các thánh kể lại rằng nhờ sự che chở từ Chúa, Anê vẫn giữ được đức trinh khiết ngay trong hoàn cảnh ấy.

Như con chiên con

Lòng thù hận đối với cô thiếu nữ tiếp tục gia tăng. Anê bị kết án thiêu sống, nhưng ngọn lửa không thể chạm đến thân ngài, và cuối cùng, một nhát gươm đâm vào cổ đã kết liễu cuộc đời trần thế của vị tử đạo trẻ.

Trong nghệ thuật thánh, hình ảnh Thánh Anê luôn được diễn tả với một con chiên con dưới chân hoặc trong vòng tay, bởi đó như biểu tượng sự hiền lành của những con chiên nhỏ bé.[1] Hàng năm vào ngày 21 tháng 01, ngày lễ kính nhớ Thánh Anê, Giáo hội làm phép hai con chiên do các nữ tu Dòng Thánh gia Nazareth nuôi dưỡng. Từ lông chiên ấy, các nữ tu dệt nên những “dây pallium thánh” mà Đức Giáo hoàng sẽ trao cho các tân tổng giám mục chính tòa vào ngày 29 tháng 6.

Nhân đức vượt trên tự nhiên

Thánh tích của Thánh Anê hiện được lưu giữ trong một hòm bạc do Đức Giáo hoàng Phaolô V cho đặt làm, hiện đặt trong Vương cung thánh đường mang tên thánh nữ trên đường Via Nomentana. Ngôi thánh đường này do Công chúa Constantina, con gái Hoàng đế Constantinô I cho xây dựng trên các hang toại đạo, nơi an táng vị tử đạo trẻ. Thánh Ambrôsiô đã viết về Thánh Anê như sau: “Việc thánh hiến của thánh nữ vượt quá tuổi đời, nhân đức của ngài vượt trên tự nhiên, đến nỗi tôi có cảm tưởng rằng tên của ngài không phải do con người đặt cho, nhưng là một lời tiên báo về cuộc tử đạo, một loan báo về điều sẽ xảy đến.”

Maria Hải Châu, SSS

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr

Nguồn: hdgmvietnam.com

__________

[1] Tên Thánh Anê: Agnès (tiếng Hy Lạp) nghĩa là “thuần khiết”; Agnus (tiếng Latinh) nghĩa là “con chiên” – biểu trưng sự thanh khiết, hiền lành và hy lễ.