Trong Tin Mừng chúng ta vừa nghe, Chúa Giêsu đã lật nhào bàn ghế của những người đổi bạc trong Đền Thờ và mạnh mẽ tuyên bố: “Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán” (Ga 2,16). Hành động ấy tại Đền Thờ Giêrusalem xưa cũng là một tiếng chuông cảnh tỉnh cho chính đền thờ tâm hồn của mỗi người chúng ta hôm nay. Làm sao để thanh tẩy và đổi mới đền thờ tâm hồn ấy? Làm thế nào để cộng đoàn chúng ta thực sự sống hiệp nhất và trở nên khí cụ đem ơn cứu độ của Chúa đến cho những người xung quanh? Lời Chúa hôm nay giúp chúng ta tìm được câu trả lời qua ba việc làm cụ thể: Đổi mới – Hiệp nhất – Lan tỏa.
1. Đổi mới tâm hồn
Tin Mừng thuật lại việc Chúa Giêsu lên Giêrusalem và thấy trong Đền Thờ có những người bán súc vật và đổi tiền. Người xua đuổi chiên bò ra khỏi Đền Thờ, đổ tung tiền và lật nhào bàn ghế của những người đổi bạc. Người nói với những người bán bồ câu: “Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán” (Ga 2,16). Việc mua bán lễ vật và đổi tiền vốn gắn với nhu cầu tế tự. Nhưng khi lợi ích vật chất lấn át ý nghĩa thờ phượng, nơi dành cho cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa không còn được tôn trọng đúng với sự thánh thiêng của mình. Hành động của Chúa Giêsu biểu lộ lòng nhiệt thành đối với nhà Cha và mời gọi con người trở về với việc thờ phượng chân thật.
Lời cảnh tỉnh ấy cũng chạm đến chúng ta. Có khi chúng ta đến nhà thờ nhưng lòng còn đầy giận hờn; tham gia việc chung nhưng lại tìm tiếng khen; làm việc bác ái nhưng mong được ghi nhận. Có khi lời cầu nguyện mang tính đổi chác: tôi đã dâng cúng, đã đọc kinh, nên Chúa phải làm theo điều tôi muốn. Thiên Chúa là Cha yêu thương. Chúng ta đến với Người trong tâm tình tin tưởng của người con, biết trình bày nhu cầu và đón nhận thánh ý Người. Những hy sinh, lời kinh và việc lành cần phát xuất từ lòng yêu mến và biết ơn.
Bởi vậy, để tâm hồn được đổi mới, chúng ta cần để Chúa soi sáng và uốn nắn những động cơ sâu kín. Điều gì đang chiếm chỗ của Chúa trong lòng tôi? Một mối lợi, lòng tự ái, một thành kiến hay một lỗi lầm tôi chưa muốn từ bỏ? Chúng ta hãy bắt đầu bằng việc xét mình chân thành, lãnh nhận bí tích Hòa Giải và quyết tâm sửa đổi một điều cụ thể. Một lời xin lỗi, một quyết định sống ngay thẳng, một lần kiềm chế để không nói xấu người khác có thể mở đầu cho sự đổi mới. Khi đón nhận ơn tha thứ, chúng ta được nâng đỡ để trở về với Chúa và với nhau.
2. Xây dựng hiệp nhất
Khi để Chúa đổi mới tâm hồn, chúng ta cũng được mời gọi đổi mới cách sống với nhau, cùng xây dựng cộng đoàn trong tình hiệp nhất. Thánh Phaolô khẳng định: “Đền Thờ ấy chính là anh em” (1 Cr 3,17). Ở đây, thánh Phaolô nói đến toàn thể cộng đoàn tín hữu: chính cộng đoàn được quy tụ trong Đức Kitô là Đền Thờ của Thiên Chúa, có Chúa Thánh Thần ngự trong cộng đoàn (x. 1 Cr 3,16-17). Vì thế, mỗi người có trách nhiệm trân trọng cộng đoàn và gìn giữ sự hiệp nhất. Làm tổn thương nhau, gây chia rẽ, nuôi dưỡng phe nhóm là làm tổn thương cộng đoàn thuộc về Thiên Chúa. Thánh Phaolô nhắc đến nền móng đã được đặt sẵn là Đức Giêsu Kitô (x. 1 Cr 3,11). Mọi công việc của giáo xứ cần được xây trên nền móng ấy. Khi cùng hướng về Chúa, chúng ta học lắng nghe Lời Người và tìm điều có ích cho toàn thể cộng đoàn.
Một giáo xứ có nhiều hội đoàn, nhiều ban đoàn, nhiều người quảng đại với những khả năng khác nhau. Sự phong phú ấy sinh hoa trái khi mọi người biết cộng tác. Người phục vụ bàn thờ, người dạy giáo lý, người giữ gìn trật tự, người âm thầm quét dọn đều góp phần xây dựng nhà Chúa. Cộng đoàn lớn lên khi mỗi người biết trân trọng phần đóng góp của nhau. Người có trách nhiệm cần lắng nghe và phục vụ khiêm tốn. Người cộng tác cần chân thành, tránh so sánh và hơn thua. Khi có bất đồng, chúng ta hãy gặp gỡ để đối thoại, tìm kiếm sự thật và kiên nhẫn hòa giải.
Vì thế, mỗi người cần tự hỏi: sự hiện diện của tôi đang đem lại bình an hay gây thêm căng thẳng? Tôi có sẵn lòng đón nhận người khác, nhất là những người ít được quan tâm? Một cộng đoàn thánh thiện được xây dựng từng ngày bằng những lựa chọn yêu thương như thế.
3. Lan tỏa sự sống
Bài đọc thứ nhất mở ra một hình ảnh đầy hy vọng: từ Đền Thờ, dòng nước chảy ra, làm cho vùng đất khô cằn được hồi sinh. Ngôn sứ Êdêkien loan báo: “Sông này chảy đến đâu, thì ở đó có sự sống” (Ed 47,9). Dọc hai bờ, cây cối sinh hoa trái, lá được dùng làm thuốc. Nguồn nước phát xuất từ nơi thánh đem lại sự sống và chữa lành. Hình ảnh ấy giúp chúng ta nhận ra lòng quảng đại của Thiên Chúa: Người ban sự sống để con người được sống và sinh hoa trái.
Tin Mừng dẫn chúng ta đến với Đức Kitô. Thánh Gioan giải thích rằng Đền Thờ Chúa Giêsu muốn nói đến chính là thân thể Người (x. Ga 2,21). Qua cái chết và sự phục sinh, Người mở đường cho chúng ta đến với Chúa Cha và thông ban sự sống mới. Vì thế, nguồn sống của Hội Thánh là Đức Kitô. Chúng ta được nuôi dưỡng bằng Lời Người và các bí tích, đặc biệt là Thánh Thể. Chính Người thanh tẩy, quy tụ và sai chúng ta đi.
Bởi đó, “lan tỏa sự sống” là đón nhận sự sống Chúa ban và cộng tác với ân sủng Người để đời sống chúng ta sinh hoa trái yêu thương. Sau Thánh lễ, chúng ta trở về gia đình, nơi làm việc, xóm làng với trách nhiệm đem tình yêu đã lãnh nhận đến cho người khác. Một người đau yếu được thăm hỏi, một gia đình khó khăn được nâng đỡ, một người lầm lỗi được giúp đứng lên: đó là những hoa trái cụ thể. Nơi từng có lời cay nghiệt, chúng ta nói lời cảm thông. Nơi có sự dửng dưng, chúng ta bắt đầu quan tâm. Nơi có chia rẽ, chúng ta kiên nhẫn nối lại tình người. Như dòng nước chảy đến vùng khô cằn, cộng đoàn được Chúa nuôi dưỡng cần mở lòng và đến với những người đang thiếu thốn tình thương và hy vọng.
Kết luận
Mừng lễ cung hiến thánh đường Lateranô, chúng ta tạ ơn Chúa vì được thuộc về Hội Thánh và được cùng nhau quy tụ trong nhà Người. Ước gì mỗi lần bước vào nhà thờ, chúng ta biết mở lòng để Chúa đổi mới tâm hồn; mỗi lần cộng tác vào việc chung, chúng ta góp phần xây dựng sự hiệp nhất; và mỗi lần ra về, chúng ta đem sự sống Chúa ban đến với mọi người qua những việc yêu thương cụ thể.
Xin Chúa Giêsu, Đền Thờ đích thực và nguồn sống của chúng ta, đổi mới tâm hồn mỗi người, gìn giữ cộng đoàn trong tình hiệp thông và làm cho đời sống chúng ta sinh nhiều hoa trái bác ái. Amen.
Lm. Anthony Trung Thành